Budowanie pewności siebie
Mówiąc o budowaniu pewności siebie najpierw musimy zastanowić się co w ogóle rozumiemy poprzez „pewność siebie”. Wg rożnych definicji jest to stan / postawa/ cecha, kiedy czujemy się dobrze ze sobą, jesteśmy pewni poczucia własnej wartości i własnych kompetencji. Wiąże się też z wiarą w swoje możliwości i akceptacją dla własnej osoby. Pewność siebie pozwala podejmować wyzwania, bronić swoich wartości, dbać o swoje granice. Pozwala na stawianie przed sobą ambitnych celów z wiarą w ich realizację, nawet podczas napotykanych trudności.
Jak nie trudno się domyślić, pewność siebie będzie miała znaczący wpływ na dobrostan, dlatego też warto dbać o budowanie i wzmacnianie jej u naszych psów. Jej brak może skutkować zwiększonym lękiem, niepewnością, wycofaniem, pesymizmem. Może ona być efektem wcześniejszych doświadczeń, osobowości czy nawet stanu zdrowia.
W jaki więc sposób możemy w praktyce wpływać na budowanie zdrowej pewności siebie u naszych psów? Na pewno dbając o dopasowywanie trudności wyzwań jakie przed nimi stawiamy do ich obecnych zdolności. Wrzucanie psa w sytuacje przerastające jego zdolności radzenia sobie będzie podkopywało jego pewność siebie wpływając negatywnie na jego samopoczucie. Chcemy aranżować takie sytuacje, żeby była jak największa szansa że nasz pies zapamięta je jako doświadczenia pozytywne, sytuacje w których dał sobie radę. Odwiedzanie nowych miejsc, o takim natężeniu bodźców, które nie będą powodowały u naszego psa silnego niepokoju, spotkania z nowymi ludźmi czy psami podczas których nasz pies będzie miał okazję rozwijać swoje kompetencje społeczne, użyć swoich umiejętności do nawiązywania nowych znajomości czy rozwiązywania problemów. Dla wielu psów kontakty z innymi psami są czymś co daje im motywację do działania, otwiera na nowe doświadczenia i pokazuje, że POTRAFIĄ – potrafią się dogadać, potrafią swoim zachowaniem wpływać na zachowanie drugiego psa, na jego stan emocjonalny, potrafią zadbać o swoje granice wykazując się asertywnością. Oczywiście dobór psów do takich wartościowych spotkań nie jest obojętny, i nie każde spotkanie będzie owocowało samymi korzyściami, jednak dobrze zaplanowane psie spotkania potrafią być nieocenione w budowaniu poczucia własnej wartości.
Dla wielu psów poznawanie nowych ludzi także może być bardzo wartościowym doświadczeniem – sytuacje kiedy pies widzi, że jest zauważany, że jego komunikaty są szanowane, jego zachowanie ma znaczenie i może mieć realny wpływ na swoje położenie m.in. poprzez wpływ na otoczenie.
I to o czym wspominałam powyżej, czyli świadomość tego, że nasze zachowanie ma znaczenie i możemy poprzez nie wpływać na otoczenie ma ogromne znaczenie dla naszego samopoczucia i pewności siebie. Warto szukać okazji, które będą naszym psom pokazywały, że są kompetentne, ważne i zauważane. Dawanie im możliwości wyboru wtedy kiedy jest to możliwe i bezpieczne, zwracanie uwagi na ich komunikację i szanowanie ich granic będzie miało ogromne znacznie nie tylko dla ich pewności siebie ale i naszej relacji. Możemy zacząć od prostych rzeczy takich jak zaproponowanie dwóch gryzaków i pozwolenie psu na wybór, który aktualnie chce zjeść, wybór drogi na spacerze, wybór szelek do ubrania przed wyjściem na spacer, zwiększenie liczby legowisk umożliwiając psu wybór miejsca odpoczynku itd.
Zwiększając poczucie sprawczości możemy iść w stronę treningów kooperacyjnych, gdzie uczymy psy prostych zachowań, zwanych startowymi, dzięki którym mogą wyraźnie komunikować się z nami dając znać o tym, czy są gotowe na daną czynność, czy też odmawiają lub potrzebują przerwy. Możemy w tych treningach wykonywać zabiegi pielęgnacyjne, medyczne a także pracować np. nad odwrażliwianiem różnego rodzaju bodźców we współpracy z psem.
O treningach kooperacyjnych wspominałam już nie raz, warto temat zagłębić, bo jest ogromnie wartościowy: podcast , wpis
W poprawianiu pewności siebie świetnie sprawdza się angazowanie psa w aktywności, do których naturalnie ma predyspozycje. Możemy tutaj rozważyć różnego rodzaju aktywności węchowe zaczynając od zabaw opierających się na poszukiwaniu jedzenia czy zabawek przez sporty węchowe takie jak nosework czy tropienie. Wszystkie te aktywności dają nam szerokie pole manewru, jako że możemy stopniowo utrudniać zadania stawiane przed psem, przenosić aktywności w coraz bardziej wymagające środowisko, utrudniać przebieg ćwiczenia czy miejsce ukrycia próbki / pozoranta. Wprowadzanie dodatkowych bodźców podczas aktywności węchowych też może okazać się fajnym ćwiczeniem uczącym psa odporności na różnego rodzaju sytuacje, pokazującym że potrafi odnosić sukcesy mimo pojawiających się trudności.
Nauka różnych umiejętności, zachowań, nawet z pozoru błahych i zbędnych może być świetną okazją do budowania pewności siebie. Uczenie się pełne sukcesów znacząco wpływa na pewność siebie. Możemy zacząć od najprostszych zachowań takich jak targety noskiem czy łapkami, stopniowo przechodząc do coraz bardziej skomplikowanych zachowań. Jeśli pracujemy z psem nad czymś, co jest dla niego trudne i wymagające, pamiętajmy o wplataniu w ćwiczenia także tych łatwych zadań, aby maksymalizować ilość okazji do odnoszenia sukcesów i zapamiętywania procesu nauki jako czegoś pozytywnego i przyjemnego. Te proste umiejętności możemy następnie rozbudowywać lub wykorzystywać jako element znany, kojarzący się pozytywnie w obecności trudniejszych bodźców, np. nowych osób, czy też podczas wizyt w nowych, trudniejszych dla psa miejscach. W przypadku niektórych psów mających trudności w relacjach z nowymi osobami wspólne ćwiczenie prostych zachowań może okazać się fajną aktywnością pokazującą psu, że potrafi wchodzić we współpracę z nowymi osobami osiągając z nimi sukcesy.
Z różnego rodzaju aktywności które uczymy nasze psy warto zwrócić uwagę na ćwiczenia wzmacniające propriocepcję. Jest ona zdolnością do czucia swojego ciała, jego położenia w przestrzeni, świadomości jego ruchów. Zwiększanie świadomości ciała, kontroli nad jego ruchem może być kolejnym elementem wpływającym pozytywnie na pewność siebie, dając coś w rodzaj zakotwiczenia, poczucia bycia tu, teraz z większą świadomością swojego ciała i jego ruchów. Zatem proste ćwiczenia fitnesowe zarówno w domu jak i na spacerach mogą być kolejnym elementem korzystnie wpływającym na psią pewność siebie.
U psów, które mocno polegają na opinii ludzi często niezastąpiony wpływ ma nasze nastawienie, zauważenie psa, chwalenie go i dostrzeganie jego starań. Zauważanie psa takim jaki jest tu i teraz, bez porównań czy oczekiwań może być bardzo istotnym elementem wpływającym na nasz do niego stosunek i jego samopoczucie. Dostrzeganie nawet najmniejszych sukcesów naszego psa, komunikowanie mu tego może znacząco wpłynąć na jego pewność siebie. I jakkolwiek oczywiste nie wydawałyby nam się pewne zachowania u psów, tak dla niektórych z nich mogą być na pewnych etapach ich życia wyzwaniem. Jeśli nasz pies nie czuje się bezpiecznie w nowych miejscach, ma trudność w nawiązywaniu kontaktów z nowymi psami, a dziś odważył się oznaczyć słupek, który chwilę wcześniej oznaczył obcy pies – super, zauważ i doceń jego odwagę i inicjatywę 😉 Być może do tej pory podczas zabaw z szukaniem smaczków Twój psiak wydobywał tylko te w otwartych kartonikach, a dziś odważył się potargać kartonik żeby wydobyć z niego jedzonko – świetnie, to zasługuje na docenienie 🙂
Pisząc ten tekst upewniłam się w tym, że jest to temat rzeka, o którym można by opowiadać baaardzo długo, a każdy przypadek to inna historia wymagająca indywidualnej analizy i podejścia. Może jednak dzięki tym kilku ogólnikom uda się Wam zainspirować i wprowadzić coś do Waszej codzienności, co przyniesie korzyść psom i ich poczuciu własnej wartości i pewności siebie? Mam nadzieję, że tak – trzymam kciuki za Wasze sukcesy 🙂
